คนเป็นโรคตับห้ามกินอะไรบ้าง เพื่อป้องกันภาวะตับทำงานหนัก

การเลือกรับประทานอาหารสำหรับผู้ที่มีโรคตับควรพิจารณาตามชนิดและความรุนแรงของโรค เพราะอาหารที่เหมาะสมอาจแตกต่างกันในแต่ละคน โดยมีหลักสำคัญที่ควรใส่ใจดังนี้

• หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เพราะอาจเพิ่มการบาดเจ็บของตับและทำให้โรคตับบางชนิดรุนแรงขึ้น
• จำกัดอาหารที่มีโซเดียม น้ำตาล และไขมันอิ่มตัวสูง โดยเฉพาะผู้ที่มีไขมันพอกตับหรือภาวะบวมน้ำ
• เลือกโปรตีนคุณภาพดีและรับประทานให้เพียงพอ เพื่อช่วยรักษามวลกล้ามเนื้อและลดความเสี่ยงภาวะขาดสารอาหาร
• ผลไม้ไม่จำเป็นต้องงดทั้งหมด แต่ควรเลือกผลไม้สดแทนน้ำผลไม้หรือผลิตภัณฑ์ที่เติมน้ำตาล
• ผู้ป่วยตับแข็งที่มีท้องมาน บวมน้ำ หรือภาวะโภชนาการผิดปกติ ควรปรึกษาแพทย์หรือนักกำหนดอาหารก่อนปรับอาหารเอง

คนเป็นโรคตับ ห้ามกินอะไร? ผู้ที่เป็นโรคตับอาจกังวลว่าอาหารบางชนิดจะทำให้ตับทำงานหนักขึ้นหรือทำให้อาการของโรครุนแรงกว่าเดิม อย่างไรก็ตาม โรคตับมีหลายประเภทและมีความรุนแรงแตกต่างกัน เช่น ไขมันพอกตับ ตับอักเสบ และตับแข็ง

หลักสำคัญจึงเป็นการเลือกอาหารให้เหมาะกับโรคและภาวะโภชนาการของแต่ละคน โดยเฉพาะการหลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์ จำกัดอาหารที่มีน้ำตาล ไขมันอิ่มตัว และโซเดียมสูง รวมถึงรับประทานพลังงานและโปรตีนให้เพียงพอ โดยเฉพาะในผู้ป่วยตับแข็งที่มีความเสี่ยงต่อภาวะขาดสารอาหารและมวลกล้ามเนื้อลดลง

คนเป็นโรคตับห้ามกินอะไรบ้าง? และทำไมถึงต้องควบคุมอาหาร

ตับมีหน้าที่สำคัญหลายด้าน ทั้งการจัดการสารอาหาร การสร้างโปรตีนบางชนิด และการเปลี่ยนแปลงหรือกำจัดสารต่าง ๆ ที่เข้าสู่ร่างกาย เมื่อเกิดโรคตับ การดูแลอาหารจึงควรคำนึงถึงทั้งชนิดและปริมาณของอาหาร

โดยเฉพาะผู้ป่วยโรคตับแข็ง การรับประทานอาหารน้อยเกินไปหรืออดอาหารเป็นเวลานานอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการสูญเสียมวลกล้ามเนื้อได้ จึงควรให้ความสำคัญกับการได้รับพลังงานและโปรตีนอย่างเพียงพอ และกระจายอาหารเป็นมื้อย่อยตามความเหมาะสม

5 กลุ่มอาหารอันตราย ตอบคำถาม คนเป็นโรคตับ ห้ามกินอะไรบ้าง เพื่อลดภาระตับ

เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกชนิด: ตัวการหลักที่ทำลายเซลล์ตับโดยตรง

สำหรับผู้ที่มีโรคตับ การหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เป็นเรื่องสำคัญ โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคตับจากแอลกอฮอล์หรือมีตับแข็ง เนื่องจากแอลกอฮอล์สามารถทำให้เกิดการบาดเจ็บต่อตับเพิ่มเติม และมีส่วนทำให้โรคตับรุนแรงขึ้น

อาหารที่มีโซเดียม (ความเค็ม) สูง: เช่น น้ำปลา ผงชูรส บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป เพราะทำให้เกิดภาวะบวมน้ำและท้องมาน

อาหารที่มีโซเดียมสูง เช่น น้ำปลา ซีอิ๊ว ซอสปรุงรส อาหารหมักดอง บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป และอาหารแปรรูป ควรจำกัดการกิน โดยเฉพาะผู้ป่วยโรคตับแข็งที่มีภาวะท้องมานหรือบวมน้ำ ซึ่งการลดโซเดียมเป็นส่วนหนึ่งของการดูแลภาวะคั่งของน้ำในร่างกาย

อาหารแปรรูปและเนื้อสัตว์แปรรูป: เช่น ไส้กรอก แหนม หมูยอ ซึ่งมีทั้งโซเดียม สารกันบูด และไขมันสูง

ไส้กรอก แฮม เบคอน หมูยอ และผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์แปรรูปอื่น ๆ มักมีโซเดียมและไขมันในปริมาณค่อนข้างสูง การรับประทานเป็นประจำจึงไม่ใช่ทางเลือกที่เหมาะสมสำหรับ อาหารคนเป็นโรคตับ

ควรเลือกแหล่งโปรตีนที่ผ่านการปรุงอย่างเหมาะสม เช่น ปลา ไข่ เต้าหู้ หรือเนื้อสัตว์ไม่ติดมัน และรับประทานในปริมาณที่เหมาะกับภาวะสุขภาพ

อาหารทอดและอาหารที่มีไขมันอิ่มตัวสูง: เช่น หมูกรอบ เนย มาการีน เพราะตับที่ป่วยจะย่อยสลายไขมันได้ยาก

อาหารทอด ของมัน เนย และอาหารที่มีไขมันอิ่มตัวสูงควรจำกัดการกิน โดยเฉพาะผู้ที่มีไขมันพอกตับ เนื่องจากการรับประทานอาหารที่มีพลังงานและไขมันสูงเป็นประจำอาจส่งผลต่อน้ำหนักตัวและการเผาผลาญ และสำหรับผู้ที่มีไขมันพอกตับ ควรเลือกรับประทานไขมันไม่อิ่มตัวแทนไขมันอิ่มตัว และควบคุมปริมาณพลังงานโดยรวม

น้ำตาลและของหวานจัด: ทำให้เกิดการสะสมของไขมันในตับ (Fatty Liver) มากขึ้น

น้ำอัดลม ชานม เครื่องดื่มรสหวาน น้ำผลไม้เติมน้ำตาล ขนมหวาน และเบเกอรี่ เป็นอาหารที่ควรจำกัดการกิน โดยเฉพาะในผู้ที่มีไขมันพอกตับ เพราะจะทำให้เกิดการสะสมของไขมันในตับมากขึ้น

นอกจากการหาคำตอบว่า คนเป็นโรคตับห้ามกินอะไรบ้าง แล้วมีผลไม้หรือเครื่องดื่มอะไรที่ต้องระวังอีกไหม?

สำหรับผลไม้ ไม่จำเป็นต้องงดทั้งหมด ผู้ป่วยส่วนใหญ่สามารถรับประทานผลไม้สดได้ในปริมาณเหมาะสม โดยควรเลือกผลไม้ทั้งผลแทนน้ำผลไม้หรือผลไม้แปรรูปที่เติมน้ำตาล

ส่วนเครื่องดื่ม ควรให้ความสำคัญกับเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลและแอลกอฮอล์เป็นหลัก โดยเลือกน้ำเปล่าเป็นเครื่องดื่มพื้นฐาน

สำหรับผู้ป่วยโรคตับแข็งที่มีภาวะบวมน้ำหรือท้องมาน อาจมีข้อจำกัดเรื่องปริมาณน้ำหรือโซเดียมเป็นกรณีเฉพาะ จึงไม่ควรเพิ่มหรือลดปริมาณน้ำด้วยตนเอง ควรปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์

หมดกังวลเรื่องอาหารสำหรับผู้ป่วยโรคตับเลือกตัวช่วยโภชนาการทางการแพทย์จาก Thai Otsuka

สำหรับผู้ป่วยที่รับประทานอาหารมื้อหลักได้น้อย มีภาวะขาดสารอาหาร หรือต้องการสารอาหารในรูปแบบที่จัดสัดส่วนได้ง่าย อาหารทางการแพทย์ โรคตับ อาจเป็นทางเลือกหนึ่งในการสนับสนุนโภชนาการ

ทั้งนี้ การเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ควรพิจารณาจากภาวะสุขภาพและความต้องการสารอาหารของผู้ป่วย และควรได้รับคำแนะนำจากแพทย์หรือนักกำหนดอาหาร